مقدمه

امروزه صنعت عظیم گردشگری بویژه گردشگری داخلی جایگاه خاصی در اقتصاد کشورها داشته و نقش فعال و موثری در ارتقاء ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورها بخصوص در کشورهای رو به توسعه بازی می کند بطوریکه حجم مبادلات بین المللی گویای آن است که این صنعت در جهان بیش از 20% کل مبادلات بین المللی با جریان توریسم داخلی آغاز می گردد و در بعضی از کشورها درآمدهای ارزی ناشی از این صنعت یکی از منابع عمده در جهت تقویت اقتصاد ملی و توسعه روز افزون آنها محسوب می شود.
تفریح، تفرج، گشت و گذار و گردشگری، بدون شک یکی از راههای فرار از زندگی خسته کننده و یکنواخت روزمره تلقی می شود. به دلایل فراوان، به نظر می رسد که توسعه گشت و گذار و جهانگردی، همچنان در آینده ادامه خواهد داشت.
دلایل آن عبارتند از: افزایش روزهای تعطیل، افزایش درآمد مردم  و افزایش طول زندگی پس از سنین بازنشستگی و… همچنین به نظر می رسد که توسعه و تکامل روز افزون صنعت هواپیمایی و ارتباطات جهان، اینترنت و به طور کلی فن آوری اطلاعات و ارتباطات دورنمای توریسم و جهانگردی بین المللی را وسیع تر نموده است. در هر حال توجه به فواید توریسم نباید موجب فراموش کده است با اینکه صنعت توریسم باعث شکوفایی اقتصادی و مبادلات فرهنگی بین کشورهای مختلف می شود، موجب خلل های اجتماعی و محیطردن جنبه های نامطلوب این پدیده گردد. مطالعه ای که توسط سازمان ملل متحد در مورد توریسم بر کشورهای در حال توسعه انجام گرفته، نشان دا زیستی نیز می گردد. تاکید بر سنجش وضعیت موجود پیرامون قابلیتها و تطبیق پذیری آن با خواست گردشگران در رابطه با انگیزه اصلی سفر آنها، بستری را فراهم می آورد که روند برنامه ریزی برای توسعه را تسهیل می کند. به گونه ای که فعالسازی می تواند در زمینه های اصلی، توسعه گردشگری پایدار را پیرامون رشد اهسته گردشگری، ظرفیت یابی تعداد گردشگران، تعیین نوع مناسب توسعه گردشگری، مشارکت مردم محلی و چگونگی ارتباط و همکاری با سایر بخش های اقتصادی مشخص سازد. بدیهی است که بهره برداری صحیح از منابع گردشگری تنها با رویکرد صرف حفاظتی عملی نبوده و با بهره گیری از رویکرد های جدید نیازمند توجه به جنبه ای اقتصادی، اجتماعی توسعه پایدار نیز می باشد و برنامه ریزی استراتژیک می تواند چارچوب مناسبی برای بهره برداری بهینه از محیط در کنار حفظ قابلیتهای زیست محیطی آن تعریف نماید.لذا در این مقاله سعی شده با در نظر گرفتن موارد فوق و درک این مطلب که شناخت پتانسیل ها و محدودیت های گردشگری جزیره هرمز می تواند تاثیر سازنده ای بر برنامه ریزی مناسب گردشگری در منطقه داشته باشد به استراتژی مناسب جهت توسعه گردشگری و شناخت بهتر آن می پردازیم.

1626387 300x169 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

ویژگی ها و موقعیت

جزیره هرمز در هانه تنگه هرمز، در مدخل ورودی خلیج فارس از دریای عمان بین 56 درجه طول شرقی و 27 درجه عرض شمالی واقع شده است. این جزیره را به علت موقعیت جغرافیایی آن که در مجاورت تنگه هرمز قرار دارد، کلید خلیج فارس می دانند. همین موقعیت است که از نظر سوق الجیشی و بازرگانی از اهمیت خاصی برخوردار کرده است.

جزیره هرمز از شماال شرق به بندر عباس، از جنوب غرب به جزیره های قشم و لارک محدود می گردد. فاصله جزیره هرمز تا بندرعباس 18 کیلومتر و تا جزیره لارک نیز 18 کیلومتر می باشد.

فاصله این جزیره در نزدیکترین مسیر تا ساحل اصلی کشور 5.5 کیلومتر می باشد. بلندترین نقطه ارتفاعی جزیره 288 متر  و پایین ترین نقطه ارتفاعی منحنی صفر است، بنابراین ارتفاع متوسط در جزیره هرمز 114 متر است.

مساحت جزیره: جزیره هرمز به شکل بیضی است، قطر کوچک آن 5.5 و قطر بزرگ آن بین 7.5 تا 9 و مساخت آن در حدود 45 کیلومتر مربع می باشد.

اگر به توپوگرافی جزیره هرمز توجه شود این سطح دشتی به صورت قوسی است که رأس آن به سمت شمال قرار دارد، از غرب جزیره شروع شده، قسمت شمالی را دور زده و در قسمت شرقی جزیره به پایان می رسد. اگر جزیره به دو نیمه شرقی و غربی تقسیم شود، در سطوح ناهموار در نیمه غربی جزیره ارتفاعات روندی شمال غرب به جنوب شرق داشته، برعکس در نیمه شرقی ارتفاعات دارای روند شمال شرق به جنوب غرب هستند که این دو روند در بخش مرکزی جزیره به طرف جنوب به هم رسیده و تشکیل قوسی را می‌دهند که رأس آن به سمت جنوب است، درست برعکس قوسی که سطوح دشتی در این جزیره را در برگرفته است. در قسمت غربی جزیره ساحل به صورت صخره ای است، به سمت جنوب غرب بین خط ساحلی و ارتفاعات پرتگاهی با روند کلی شمال غرب به جنوب شرق وجود دارد که البته بلافاصله به ساحل ختم نمی شود. این پرتگاه در جنوب جزیره باز به ساحل صخره ای منتهی می شود، طوریکه ساحل غربی و ساحل جنوبی را که صخره ای هستند، به صورت خطی به هم متصل کرده و باعث شده که در محدوده جنوب غرب باریکه ای ناهموار بین پرتگاه و خط ساحلی با همان روند پرتگاه به وجود آید. به سمت جنوب شرق و شرق از ارتفاع سواحل کاسته می شود. ساحل هموار به طور کلی بیشتر در نیمه شمالی جزیره به چشم می خورد. جزیره هرمز تقریباً دارای ساختمان متحدالمرکزی است و تمام آبراهه‌ها از مرکز به اطراف سرازیر می شود.

12 tehran events 3 19 300x108 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

شبکه زهکشی

شبکه زهکشی در جزیره به گونه ای است که آبراهه ها در بخشهای جنوبی به دلیل شیب توپوگرافی زیاد، بلافاصله به ساحل می رسند، اما در بخشهای غربی، شرقی و شمالی جزیره آبراهه ها، مسیر طولانی‌تری را طی کرده و وارد دریا می شوند.

زمین شناسی و تکتونیک

۱) زمین ساخت جزیره هرمز

جزیره هرمز اصولاً یک گنبد نمکی است که در آن سازندهای آذرین و غالباً آتشفشانی تیپ غالب سنگ شناسی را تشکیل می دهد. جزیره هرمز مکان مشخص سازند معینی به نام سری هرمز است. سری مزبور شامل سنگ نمک و گچ همراه توده ها و قطعات سنگهای رسوبی و آذرین است و مجموعه ای از سنگها را تشکیل می دهد که شباهتی با هیچ یک از ردیفهای سازند دوران دوم و دوران سوم که اطراف گنبدهای نمکی را فرا گرفته است، ندارد. جزیره هرمز ظاهراً دارای ساخت هم مرکزی است که در قسمت میانی آن نمک طعام و در حول آن مخلوطی از نمک و گچ و اندریت قرار گرفته است. ترکیبات اخیر به صورت حلقه مانند قرار داشته و انواع مختلف سنگهای آذرین، آهک و شیل را نیز در بردارد. در قسمت جنوبی جزیره بقایای یک پوشش رسوبی دیده می شود که شامل ماسه سنگ و آهک ماسه سنگی همراه لایه های کنگلومرا و شیل است. این پوشش روی سازندهای نمکی قرار گرفته است. در تاریخ زمین شناسی هرمز دو جنبش آتشفشانی وجود داشته که اولی بازیک و احتمالاً قبل از پرمین و دومی اسیدی مربوط به تریاس پیشین است. آتشفشان اسیدی متعلق به یک فاز (جنبش) کششی است فرونشست خشکیها و پیشروی دریایی تریاس را فراهم نموده است. اختلاف سن سنگهای آتشفشانی و سنگهای تبخیری جزیره هرمز، سنگهای آتشفشانی این جزیره را از سری هرمز مستثنی می سازد. از مطالعه پتروشیمی سنگهای آذرین چنین استنباط می شود که منشأ ماگماها از ذوب پخش پوسته بوده، یا اگر منشأ آن از جبه باشد مطمئناً در حین بالا آمدن و در مسیر خود با پوسته اسیدی به شدت اختلاط و آغشتگی حاصل کرده است. کانی سازی سنگهای آتشفشانی سبب شده است که کانیهای حرارت بالا از قبیل پیروکسن و آمفبیل و کانیهای حرارت پایین و هیدروترمال نظر اولیژیست، کوارتز و پیریت در حفره ها و شکستگیهای سنگهای آذرین تشکیل گردد. همچنین در سنگهای رسوبی قدیمی این جزیره کانیهای درجازا نظیر دولومیت، پیریت و کوارتز به وفور یافت شود. یکی از کانسارهای قابل توجه و مهم این جزیره اخرا است که از طریق شستشوی سنگهای آهن دار توسط آبهای نافذ و انتقال اکسید آهن سه ظرفیتی به اعماق زمین حاصل شده است. ژیزمان این کانسارها به صورت توده های بزرگ عدسی شکل است که در حد فاصل سنگهای تخریبی و برش هتروژن آهندار قرار گرفته است.

gfjgf 300x171 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۲) چینه شناسی جزیره هرمز

۱-۲) پروتروزئیک و پالئوزوئیک
سازند هرمز: نام این سازند از نام همین جزیره (هرمز) گرفته شده و دارای گسترش وسیع در جنوب غربی ایران به شکل گنبد نمکی است. سری مزبور شامل سنگ نمک و گچ همراه توده ها و قطعات سنگهای رسوبی و آذرین است و قسمت اعظم جزیره هرمز را در بر گرفته است.
۲-۲) سنوزوئیک
– نئوژن
سازند آغاجاری (فارس فوقانی): این سازند از نظر لیتولوژی شامل ماسه سنگهای آهک دار قهوه ای و خاکستری، رگه های گچ، مارن های قرمز و سیلتستون است. در کنتاکت زیرین سازند آغاجاری، مارن های خاکستری و آهک های سازند میشان قرار دارد که حدبین آنها تدریجی و هم شیب است. سن این سازند از میوسن فوقانی تا پلیوسن تعیین شده است. این سازند به صورت نواری باریک در ساحل جنوبی جزیره از غرب به شرق کشیده شده است.
۳-۲) کواترنری

به طور کلی آبرفتهای دوران چهارم نواحی ساحلی و بستر رودخانه‌های اتفاقی را در بر می گیرند. ضخامت این آبرفتها متفاوت و از تخریب تشکیلات جزیره به وجود آمده اند. آبرفتهای دوران چهارم در نیمه شمالی جزیره گسترش دارند.

13395027 1721565864793152 281695317 n 1024x704.jpg.optimal 300x206 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۳) ولکانیسم جزیره هرمز

فعالیتهای ماگمایی در هرمز به صورت خروجی و هم نفوذی صورت گرفته است. بیشتر گدازه های دارای ترکیب ریولیت و یا ریوداسیت و بعضی دارای ترکیب تراکیت و به ندرت بازالت هستند. ولکانیسم ریولیتی و تراکیتی با انفجارهای شدید و تشکیل پهنه های وسیع توفهای آتشفشانی (ایگمبریت) همراه بوده است. این نوع فعالیت نشانه وجود یک فاز کششی متعاقب یک فاز فشردگی است. سنگهای آتشفشانی جزیره هرمز غالباً تجزیه شده اند. ریولیتها کم و بیش اختصاصات اولیه خود را حفظ نموده اند. در توفانهای ریولیتی از کانیهای اولیه سنگ فقط فنوکریستالهای کوارتز باقیمانده و فلدسپاتها سریستیزه شده اند. بازالتها اختصاصات فیزیکی خود را از لحاظ رنگ و گاهی بافت و ساخت حفظ نموده اند اما از نظر کانی شناسی تجزیه و تخریب آنها به قدری پیش رفته که آنها را به سختی می توان شناخت.

webart1 300x225 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۴) سنگ شناسی سنگهای آذرین هرمز

همانطور که قبلاً نیز اشاره شد بیشتر سنگهای آذرین جزیره هرمز به علت قدمت زیاد، کم و بیش اختصاصات اولیه خود را از دست داده‌اند. نه تنها کانیهای این سنگها تجزیه شده اند، بلکه جای آنها را مواد دیگری از قبیل سیلیس، کربنات و گاهی گچ و نمک پر کرده است. قسمت اعظم سنگهای آتشفشانی جزیره هرمز دارای ترکیب ریولیت بوده که به صورت گدازه و یا توف دیده می شوند. علاوه بر ریولیت، برش داسیتی، گدازه ها و توفهای تراکیتی، روانه های بازالتی و بالاخره رگه های تزریقی دیاباز مشاهده می شود. توده های آتشفشانی این جزیره به صورت کلاهکی نسبتاً محکم بر روی توده های نمک دیده می‌شوند. گاهی در حدفاصل سنگهای آتشفشانی و سنگهای تبخیری طبقاتی از سنگهای رسوبی به ضخامت حدود چند متر شامل ماسه سنگ قرمز، شیل و آهک مشاهده می شود. توفهای آتشفشانی جزیره هرمز با رنگ سفید خود از فواصل دور از سایر سنگهای آذرین و رسوبی جزیره قابل تمییز می باشند. سنگهای آذرین این جزیره عبارتند از:

۱-۴) ریولیتهای هرمز
بیرون زدگیهای پراکنده ای از این سنگها که به صورت توده ای سخت ولی خرد شده بر روی توده های نمک قرار گرفته اند که مخصوصاً در قسمت شمالی و شمال غرب جزیره مشاهده می شوند. یکی از بیرون زدگیهای تیپیک آن در حدود یک کیلومتری جنوب غرب شهر هرمز قرار دارد. این سنگها دارای رنگ خاکستری روشن و یا خاکستری مایل به سبز و یا متمایل به صورتی می باشند. خمیره سنگ در ارتباط با ژیزمانهای مختلف متفاوت است. گاهی شامل بلورهای ریزکوارتز و فلدسپات و یا سرپسیت و کلریت و به ندرت دارای اپیدوت و گوتیت است. کلریت و اپیدوت از تجزیه کانیهای فرومنیزین سنگ حاصل شده‌اند. در بیشتر این سنگها بلورهای اتومورف اولیژیست در داخل حفره ها و یا شکستگیهای سنگ و یا گاهی در خمیره آن مشاهده می‌شوند.

۲-۴) تراکیتهای هرمز
موقعیت چینه شناسی این سنگها مشابه ریولیتها است. تراکیتها دارای رنگ خاکستری متمایل به سبز و یا متمایل به صورتی می باشند. حفره ها و شکستگیهای این سنگ از کانیهای فومرولی پر شده اند. در خمیره این سنگها بلورهای ریز شامل کوارتز و فلدسپات و یا کوارتز، کلسیت، کلریت و اکسید آهن قرار گرفته اند. بلورهایی بیوتیت کاملاً تجزیه شده اند و به جای آنها کوارتز، کلریت و الیژیست مشاهده می شود. بلورهای آمفیبول قبلی به کلریت تجزیه شده اند. شکستگیها و حفره های این تراکیتها در جنوب جزیره از بلورهای آمفیبول، اولیژیست، کلریت و کوارتز پر شده است.

۳-۴) ریوداستهای هرمز
این سنگ در جنوب – جنوب غربی جزیره به صورت برش اتوکلاسیک دیده می شود. در قسمتی از درز و شکافهای این برش بلورهای آپاتیت به صورتهای مختلف یافت می شود. این سنگ به رنگ بنفش کم رنگ است. خمیره سنگ شامل کوارتز سریست و کلریت است که بلورهای کانی اخیر غالباً دارای ساخت اسفرولیتی می باشند. جای کانیهای فرومنیزین این سنگ را کانیهای ثانوی، مانند اولیژیست کلریت و سریست پر کرده است.

۴-۴) بازالتهای تجزیه شده

این سنگ در جزیره هرمز به صورت توده های سیاه رنگ به وسعت حداکثر متر دیده می شود که توسط گنبد نمکی بالا آورده شده است. با توجه به ژیزمانهای این سنگ چنین استنباط می شود که بازالت در زیر ریولیت و بر روی نمک قرار گرفته باشد، در یک ژیزمان مابین نمک و بازالت و در بین بازالت و ریولیت طبقاتی از سنگهای رسوبی شامل طبقه ای از رسوبهای نریتیک قرار گرفته، چنین بر می‌آید که ولکانیسم بازالتی در هوا صورت گرفته و بعداً گدازه ها بر اثر پیشروی دریا توسط ماسه سنگ و شیل پوشیده شده است. این سنگها سیاه رنگ و گاهی متخلخل به نظر می رسد. در بازالتها به جای اولیوین توده های کوچک قهوه ای رنگ مشاهده می شود که شامل کانیهای ثانوی است. در حفره های بعضی از بازالتها بلورها اتومورف دولومیت که به چشم غیرمسلح نیز دیده می شود، وجود دارد. شدت تجزیه به حدی است که این سنگها به کلی اختصاصات کانی‌شناسی خود را از دست داده اند. به جای فنوکریستالهای اولیوین و پیروکسن اکنون کانیهای ثانوی نظیر کلریت، هماتیت، دولومیت و سیلیس دیده می شود. این کانیهای ثانوی قالب کانیهای فرومنیزین قبلی را پر کرده اند. خمیره بیشتر این بازالتها شامل اپیوت، کلریت و بلورهای ریز کوارتز و خمیر پاره ای دیگر فقط از کلریت و بلورهای کوارتز تشکیل شده است. در این سنگها فلدسپاتها به کلی تجزیه شده‌اند و به جای آنها بلورهای ریز کوارتز دیده می شود. به نظر می‌رسد که فراوانی سیلیس در این سنگها ناشی از نفوذ آبهای سیلیس دار و رسوب این ماده در حفره های سنگ بوده باشد. حفره های بیشتر بازالتهای تجزیه شده هرمز را بلورهای انیدریت و نمک پر کرده است.

cc3ed0b3 0c29 447f ad49 5ad97af47e38 300x225 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۵) دیاباز جزیره هرمز

دیاباز یا ولریت به صورت دایک در جنوب غربی جزیره و در مجاورت یک توده تراکیتی دیده می شود، رنگ این سنگ خاکستری مایل به سبز و ساخت آن دلریتی است. پیروکسنها که به وسیله باگتهای پلاژیوگلاز محصور می باشند به اورالیت تبدیل شده اند، علاوه بر پیروکسن و اورالیت بلورهای مورف آمفبیل نیز در این سنگ دیده می شود که کم و بیش به بیوتیت تجزیه شده است.

fdhfg 300x200 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۶) پتروژنز سنگهای آذرین جزیره هرمز

در جزیره هرمز سنگهای اسیدی، خنثی و بازیک مشاهده می شود که متأسفانه قطبهای بازیک و خنثی به علت تجزیه شدید و سیلیسی شدن سنگها، ترکیب شیمیایی اولیه خود را از دست داده اند. بنابراین از ترکیب شیمیایی کنونی این سنگها نمی توان نتایج دقیق در مورد منشأ و همچنین تغییرات و تحولات ماگمایی این منطقه بدست آورد. تنها سنگ بازیک این ناحیه که تقریباً ساخت و ترکیب شیمیایی آن محفوظ مانده یک دایک دیاباز است.
به هر حال آنچه از مطالعات زمین شناسی استنباط می شود به شرح زیر خلاصه می شود:

۱) بالا بودن درجه قلیائیت سنگهای اسیدی و بازیک و برتری مقدار درصد پتاسیم بر سدیم نماینده یک سری شوشونینی غنی از پتاسیم است.
۲) از روی شباهت ماگمایی دلریتی و ریولیتی از لحاظ بالا بودن درصد پتاسیم می توان گفت که این دوماگما شاید از تفریق کامل یک ماگمای شوشونینی حاصل شده باشد.
با توجه به موارد فوق در مورد منشأ ماگماهای جزیره هرمز می‌توان گفت که:
– یا منشأ این سنگها، ماگماهای حاصل از آنانکسی پوسته است.

– یا منشأ سنگهای آذرین هرمز ماگمای واحدی بوده که از جبه سرچشمه گرفته و سپس در سر راه خود با پوسته اسیدی اختلاط و آغشتگی پیدا کرده است.
به عنوان نتیجه گیری کلی در مورد سنگهای آذرین می توان گفت که بالا بودن درجه آلکالینیه این سنگها به خصوص دولریت نشانه منشأ خیلی عمیق ماگماست. اما برتری حجمی سنگهای اسید بر سنگهای بازیک مانع از این است که سنگهای اسید را حاصل از تفرق یک ماگمای بازیک بدانیم.

تشکیل کانیهای فرومنیزین و الیژیست در مرحله فومر ولی آتشفشانی، به سبب بالا بودن آلکالینیه سنگها نشانه تفریق است که مطمئناً در منافذ و محلهای تجمع ماگمایی بین راه و در طول توقفهای مدید صورت گرفته است. وجود فنوکریستالهای بسیار درشت کوارتز و فلدسپات در بیشتر ریولیتها موید این توقف طولانی است. باید اعتراف نمود که فقط با در دست داشتن نتایج تجزیه شیمیایی تعداد کمی نمونه سنگ و با توجه به اینکه سنگهای بازیک و خنثی در این جزیره به شدت تجزیه حاصل پیدا کرده و سیلیسی شده اند نمی توان انتظار داشت که در مورد پتروژنز سنگهای آذرین جزیره هرمز نظرات قاطع و مطمئن ارائه داد.

Hormuz Island 300x192 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۷) علت ولکانیسم جزیره هرمز

با توجه به خط شکستگی شمالی – جنوبی عمان که از هرمز نیز می‌گذرد و با در نظر گرفتن نیروهای فشاری و کششی کالدونین در راستای شمال غربی – جنوب شرقی و هرسینین نیز (جهت شرقی – غربی) که بر منطقه ای در طول اورال – عمان اثری می کرده و در ایران جنبشهای زمین زایی را سبب شده است، می توان علت ولکانیسم هرمز را مرحله کششی بعد از هرسی نین معرفی نمود.

مقاله‌ی مرتبط:
جنگل حرا جزیره قشم Hara Forest Qeshm

hormoz 300x225 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

۸) وضعیت لرزه خیزی جزیره هرمز

خصوصیات لرزه خیزی جزیره هرمز را می توان به شرح زیر بررسی کرد:
۱) قدیمی ترین زمین لرزه ای که در جزیره هرمز رویداد متعلق به سال ۱۴۹۷ میلادی است که به سبب آن یک شهر در همسایگی هرمز (به احتمال زیاد گامبرون) کاملاً ویران شد.
۲) در سده بیستم نیز جزیره هرمز را زمین لرزه های متعددی به دفعات زیاد لرزانده است.
۳) مهمترین خصوصیت لرزه خیزی جزیره هرمز قرار گرفتن آن در مجاورت امتداد گسل میناب به داخل خلیج فارس است که این گسل قسمتی از امتداد اورال – عمان ماداگاسکار است.

petroglyphs1b 300x203 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

آب و هوا

چون در جزیره هرمز ایستگاه هواشناسی وجود ندارد، اظهارنظر درباره ویژگی اقلیمی و آب و هوایی آن بر اساس اطلاعات و آمار ایستگاه هواشناسی جزیره قشم که نزدیکترین ایستگاه به این جزیره می باشد، میسر است.

۱) درجه حرارت

سواحل و جزایر خلیج فارس از خط استوا فاصله زیادی دارند، از این رو بایستی دارای چهار فصل باشند، ولی آمار هواشناسی نشان می دهد که در این منطقه عملاً بیش از دو فصل وجود ندارد.

میانگین دمای سالانه جزیره هرمز ۱۲/۲۷ درجه سانتیگراد، میانگین حداکثر ۸۴/۳۱ درجه و میانگین حداقل ۴/۲۲ درجه سانتی گراد برآورد شده است. سردترین ماه سال دی با دمای ۶/۱۸ درجه سانتیگراد و گرمترین ماه سال مرداد ماه با دمای ۵۸/۳۴ درجه سانتیگراد است. حداکثر مطلق درجه حرارت ۲۴/۳۶ درجه و حداقل مطلق ۵۶/۱۸ درجه سانتیگراد می باشد.

۲) بارندگی

متوسط بارندگی سالیانه ۱/۲۲۹ میلی متر، پربارانترین ماه سال دی ماه با ۳/۸۴ میلیمتر است. تعداد روزهای بارانی ۵/۲۴ روز در سال، حداکثر مقدار بارندگی ۲۴ ساعته ۵۵/۱۱۴ میلیمتر می باشد.

۳) رطوبت نسبی

میانگین رطوبت نسبی سالانه در جزیره ۵۷/۶۷ درصد، حداکثر رطوبت نسبی ۶۶/۸۴ درصد در ماههای اسفند و شهریور، حداقل رطوبت نسبی ۸۳/۴۶ درصد در ماه آبان بوده است. متوسط حداقل و حداکثر رطوبت نسبی سالانه در این جزیره به ترتیب برابر با ۰۵/۵۳ درصد و ۰۹/۸۲ درصد برآورد شده است.

۴) فشار هوا

میانگین فشار هوا در جزیره هرمز ۱۸/۱۰۰۷ میلی بار محاسبه شده است.

۵) باد

حداکثر فراوانی دیده بانی شده در ایستگاه سینوپتیک جزیره قشم ۷۶/۲۸ درصد از جهت جنوب غرب جزیره بوده که می توان آن را باد غالب منطقه به شمار آورد. بعد از آن بادهای شمال شرق با ۲۵/۱۱ درصد و شرق با ۹۵/۸ درصد قرار دارد. همچنین فراوانی وقوع باد آرام نسبت به کل موارد مشاهده شده  ۴۵/۳۴ درصد می باشد.
بر اساس اطلاعات موجود نحوه توزیع سرعت باد از مجموع ۵۵/۶۵ درصد در سطج جزیره، بادهایی که سرعت آنها ۳-۱ متر بر ثانیه بوده ۳۶/۸ درصد، با سرعت ۶-۳ متر بر ثانیه ۲۸/۵۶ درصد و با سرعت ۹-۶ متر بر ثانیه ۹۵/۰ درصد می باشد.

۶) مه

روزهای همراه با پدیده مه در جزیره ۲/۱۴ روز در سال است. مه آلوده ترین ماه آذر با ۲/۳ روز در سال می باشد.

۷) رعدوبرق

تعداد روزهای همراه با پدیده رعدوبرق ۸/۱۶ روز در سال می‌باشد. ماههای دی، اسفند، مهر و آبان ماههای همراه با طوفان و رعدوبرق هستند، پرفرکانس ترین ماه رعدوبرق در سال ماه اسفند می باشد.

۸) طوفان گردوخاک

تعداد روزهای همراه با پدیده گردوخاک ۲/۹۳ روز در سال در جزیره هرمز می باشد. فراوانترین ماه گردوغباری در سال، ماه اردیبهشت با ۸/۱۲ روز در سال است.
ffrhgf 300x186 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

جریانات عمومی آب در خلیج فارس

خلیج فارس به دلیل نزدیکی به اقیانوس هند تا حد زیادی از اقلیم این اقیانوس و بادهای غالب در آن تأثیر می پذیرد و همین بادها نقش اساسی را در جهت جریان آب به تبعیت از بادهای غالب در کناره ایران از شرق به غرب و در کناره های عربستان از غرب به شرق دارد. البته به دلیل وجود جزایر و پراکندگی آنها گاهی بی نظمیهایی نیز مشاهده می گردد. گردش جریان بادهای شمال شرقی در مونسون زمستانی (آذر – دی – بهمن) در این منطقه که بادهای ملایم و خشک و سرد شمال شرقی به جنوب غربی همراه است ایجاد یک جریان واچرخه به سمت جنوب غربی می نماید که شاخه ای از آن وارد خلیج فارس می گردد و در مسیر شمال غربی سواحل ایران را طی نموده و در انتها همراه جریان بادهای شمال غربی از طریق سواحل عربی خلیج فارس در مسیر جنوب شرقی در تنگه هرمز خارج می‌شوند. از اوایل فروردین ماه به دلیل غلبه مونسون تابستانی در اقیانوس هند شمالی و دریای عربی، جهت باد از جنوب به شمال شده و به طور کلی تا مهرماه بادها کاملاً جنوب غربی می شوند و جریان آب از سواحل عربستان به طرف شمال در سواحل شمالی دریای عربی و دریای عمان کشیده می شود. این جریان در رسیدن به ساحل به صورت واچرخه برخلاف گردش عقربه های ساعت می چرخد و سواحل ایران را در خلیج فارس تا انتهای شمالی طی و از سواحل جنوبی به خارج تنگه هرمز عزیمت می نماید. سرعت جریانهای آب در خلیج فارس کم و در حدود ۱۰ سانتی متر در ثانیه می باشد.

به طور کلی جریان جزر و مد در خلیج فارس در مد به سمت غرب و شمال غربی و در جزر به سمت جنوب و جنوب شرقی است، لیکن برآیند کلی جریان همان جریان شمال غربی – جنوب شرقی می باشد. به دلیل جهت جریان آب در خلیج فارس ما شاهد یک جریان بسته می‌باشیم که هر گونه فعالیتی در این آبراهه (مثبت یا منفی) نتایج آن گریبانگر همگان خواهد شد. سرعت جریان آب، در خلیج فارس بیش از یک گره دریایی نیست ولی بعضی از جریانهای پرشتاب، ممکن است تا حداکثر ۵/۱ گره دریایی، سرعت داشته باشند.

2018315202022728 300x200 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

تاریخچه

جزیره هرمز به خاک طلای ایران معروف بود و روزگاری مرکز صنایع ظریف و زیبا و خصوصا زریهای دست بافت بوده است. لویز کاموئنس شاعر و دریانورد پرتقالی هرمز را به داشتن ثروت جهان ستود و میلوتن شاعر انگلیسی جواهرات و زیورهای آن را به رخ جهانیان می کشید و مارکوپولو آوازه ثروت و شهر قدیمی آن را در جهان درافکند و آلفونس دالبوکرک دریا سالار مهاجم پرتغالی گفت اگر دنیا به شکل انگشتری باشد هررمز نگین آن است. تا قرن ۱۴ میلادی این جزیره لارون نام داشت و هرمز، نام یک شهر تجاری مهم در کنار رودخانه میناب بود. با حمله خونین مغول‌ها، پانزدهمین امیر هرمز برای حفظ جانش مجبور به ترک این شهر شد. وی با بسیاری از مردمی که از این شهر آواره شده بودند ابتدا به جزیره کیش و سپس به لارون نقل‌مکان کرد. با توجه به موقعیت استراتژیک این جزیره، هرمز جدید خیلی زود به مرکز بازرگانی مهمی تبدیل شد که پذیرای مهاجران زیادی از هرمزگان و مناطق دورتری چون هند و آفریقا بود. بازدیدکنندگان از هرمز، آن را غنی، شلوغ و مجلل توصیف می‌کردند. پس‌ از آن این جزیره به اشغال پرتغالی‌ها درآمد. سرانجام پرتغالی‌ها در اوایل قرن ۱۷ میلادی توسط شاه‌عباس صفوی بیرون رانده شدند و شاه‌عباس مرکز تجارت را به بندر گمبرون منتقل کرد که پس‌ازآن نام بندرعباس را از این پادشاه به ارث برد. هرمز که مرکزیت تجارت از آن سلب شده بود طی قرن‌های متمادی راه افول و زوال خود را سپری کرد.

Hormuz Island 960x427 300x133 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

چگونه به هرمز برویم

وسوسه‌های سفر به جزیره هرمز کم نیست. طبیعت بکر و دریا و مردم و خاک عجیب و غریبش یک طرف و تجربه لحظه‌های ناب و سکوت بیکرانش طرف دیگر.

براى رفتن به هرمز به سادگی می‌توانید به مقصد بندرعباس سفر کنید. بعد از رسیدن به بندر عباس به اسكله مسافربرى شهيد بهشتى بروید و به سمت هرمز زیبا و دوست داشتنی حرکت کنید.

از جزیره قشم هم براى هرمز قایقهای تندرو  وجود دارد. فقط دقت کنید که از قشم براى هرمز چند سرويس بيشتر نيست، اما از بندر عباس تقريبا هر يك ساعت سرویس وجود دارد. در ضمن اگر قصد ندارید شب در هرمز اقامت داشته باشید حتما به ساعت برگشت آخرين  تندرو توجه كنید تا به مشکل برنخورید.

چه چیزهایی در جزیره هرمز چشم انظارتان می باشد

  • در این جزیره فرصت بازدید از خاک سرخ خوراکی و بیش از 70 کانی رنگی دیگر را که در هیچ جای جهان نمونه‌ای ندارد خواهید داشت.
  • هرمز چشم‌اندازهایی بی‌نظیر و طبیعتی بکر و متفاوت دارد.
  • در فصل زمستان آب و هوایی معتدل دارد.
  • سواحل نیلگون و شفاف آن امکان انواع تفریحات آبی و دریایی را فراهم کرده است.
  • با سبک زندگی، آداب و رسوم، پوشاک و غذاهای بومی در جنوب ایران آشنا می‌شویم.
  • دیدنی های طبیعی و تاریخی

px5i5vrzkub0f81jlzhl 300x169 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

درباره

هرمز را به خاک سرخش می‌شناسند؛ اما خاک سرخ همه‌ آن چیزی نیست که در هرمز می‌یابید. اینجا قدم گذاشتن بر شن‌های نقره‌ای، طلایی و سفید به گشت و گذاری میان رویاهای‌تان شبیه است و قرمز و نارنجی و کبودِ کوه‌ها، مثل آسمان غروبش چشم‌نواز و از یاد نرفتنی است. هرمز داستانی زیباست در دل خلیج فارس؛ جزیره‌ای پرماجرا در تاریخ که پایگاه قدرت‌نمایی امپراتوری‌های کهن بوده‌ و رد توپ و بازمانده کشتی‌های‌شان را بر دلش نگاه داشته است. این جزیره کوچک در دهانه خلیج فارس قرار گرفته است؛ همان جایی که تنگه هرمز نامیده می‌شود و عمق دریا به‌اندازه‌ای است که نفتکش‌های عظیم بتوانند به آسودگی از خلیج خارج شوند. همین موقعیت حساس و پراهمیت در گذر تاریخ به هرمز اهمیتی ویژه داده است. در نقشه که نگاه کنید هرمز شبیه یک صدف است. یک جاده ساحلی زیبا محیط این جزیره را دور می‌زند. پیاده یا با دوچرخه و موتور که جاده را می‌پیمایید هر چند صد متر خاک اطراف‌تان از رنگی به رنگ دیگر درمی‌آید. در فاصله‌های کوتاهی از هم جاذبه‌های طبیعی متنوع هرمز به انتظار شما نشسته اند و در بافت قدیمی شهر نیز آثار تاریخی بسیاری برای علاقه‌مندان وجود دارد که البته چندان شناخته و حفاظت شده نیستند. در این سرزمین، مرزی بین شما و طبیعت نیست و با تمام وجودتان لذت واقعی رهایی در آرامش را تجربه خواهید کرد. این جزیره ویژگی‌های لذت‌بخشی دارد و سکوت و آرامش از این ویژگی‌های پرطرفدار آن است. این سرزمین کوچک جادویی مملو از جاهای دیدنی است که سفر را خواستنی‌تر می‌کند و کشف قدم‌به‌قدم دیدنی‌های آن، شما را غرق در حال‌وهوای یک ماجراجویی فراموش‌نشدنی می‌کند. کوچکی جزیره ی هرمز یکی از خصوصیات جذاب این جزیره محسوب میشود . وجود جاده ی ساحلی به ما این امکان را میدهد که از همان جایی که از قایق پیاده میشویم ،بتوانیم با سه ساعت پیاده روی دور جزیره بگردیم. این جزیره با مقیاس انسانی ای که دارد می تواند برای دوستداران طبیعت بسیار جذاب باشد ، زیرا می توانید تا دورترین نقطه اش پیاده بروید و برگردید، بدون اینکه به ماشین احتیاجی داشته باشید. دشت کوچک هرمز زیستگاه آهو های زیادی است و در صورتی که به آنها آسیبی نزنیم می توانیم تا نزدیکی آنها جلو برویم. ساحل و دریای هرمز فوق العاده تمیز است و در هر قسمت آن با دیدن جاذبه ها و پدیده های جدید شگفت زده می‌شوید. خرچنگ های کوچکی که روی صخره ها زندگی می کنند، یا پوشش مرجانی فوق العاده زیبای کف دریا، همه بخش هایی از عجایب این جزیره به حساب می آیند. شنا کردن در خلیج فارس در کنار ساحل ماسه ای رنگارنگ این جزیره در هوای خنک پاییز یا بهار و غواصی در آبهای سطحی و مشاهده ی آبزیان در مد و دیدن مرجان ها هم میتواند یک تجربه ی ناب و به یاد ماندنی باشد. جنگل های مانگرو با پوشش حرا، اجتماعی دست کاشت است و بر یک پهنه ی گلی قرار دارد و زیستگاه ۲۰ گونه پرنده ی آبزی وکنار آبزی محسوب میشود. به دلیل خاک نمکی و آب های شور در این جزیره گونه های گیاهی جز این گونه به ندرت یافت میشود اما این گونه به دلیل مکانیزم ویژه ای که برای مقابله با شوری آب های دریایی دارد در سواحل گرمسیری و نیمه گرمسیری یافت شده و دیدن این پوشش گیاهی عجیب هم ،خالی از لطف نیست. یکی دیگر از جاذبه های این جزیره مخصوصا برای علاقمندان علوم ژئومورفولوژی تنوع بالای سنگ ها و کانی های موجود در این جزیره است. قسمت اعظم جزیره را گنبد نمکی تشکیل میدهد و در بخش های جنوبی سنگ نمک و سنگ های دیگر به شکل بلور های عظیم موجود است. یکی دیگر از جذابیت های سواحلی که در کنار کوه و ارتفاعات سنگی این جزیره قرار دارند، وجود غارهاي دريايي است که در جنوب و جنوب غرب جزيره قابل مشاهده اند. این منظره های بکر با صدای آرامش بخش موج ها و تابش نور گرم آفتاب، استراحتگاه های مناسبی در کنار ماجراجویی هایتان در این جزیره محسوب میشوند.

برای آشنایی با همه این زیبایی‌ها با ما همراه باشید.

13414212 1023429641081007 772163844 n 1024x768.jpg.optimal 300x225 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

دیدنی های طبیعی و تاریخی هرمز

جاذبه‌های هرمز در سراسر این جزیره پراکنده‌اند. اگر از آنها هستید که گشت و گذارشان با عکاسی و دل به طبیعت سپردن همراه است، شاید یک روزِ کامل هم، زمانِ کمی برای دیدن هرمز باشد. دوستداران طبیعت، پیاده یا با دوچرخه دورتادور جزیره را می‌گردند و هر پنجاه صد قدم، ناباورانه این همه زیبایی را ستایش می‌کنند؛

از مکان های دیدنی جزیره می توان  :

  • گنبد نمکی جزیره هرمز (کوه برفی)
  • کوه های خوراکی هرمز
  • دره رنگین کمان
  • فرش خاک هرمز
  • ساحل لاک پشت ها درهرمز
  • قلعه هرمز (قلعه پرتغالی ها)
  • دشت های آهوان
  • دره سکوت
  • معدن خاک سرخ
  • پرتگاه غروب
  • نگارخانه دائمی دکتر احمد نادعلیان
  • اسکله هرمز
  • ساحل سنگ مرغان
  • غار های دریایی
  • دشت نمک

دره سکوت ،قلعه پرتقالی ها ،آب انبار دردل قلعه پرتقالی ها ،غارمراقبه ،الهه نمک فیروزه ای ،فرش خاکی دره رنگین کمان و موزه دکتر نادعلیان را میتوان نام برد . دره تندیس ها از جاذبه های جزیره هرمز است که تصاویری مخوف و بیاد ماندنی در ذهن شما از جزیره هرمز به جای میگذارد . دره سکوت و الهه نمک از جاذبه های شگفت آور جزیره هرمز ،که خاصیت جذب آلودگی و صدای مجاور خود را دارد . گردشگران داخلی و خارجی بسیاری هر ساله به جزیره هرمز قدم میگذارند. الهه فیروزای یک گنبد نمکی که با باران صیقل خورده و به زیبایی دردید قرار گرفته است. فرش خاکی جزیره هرمز ،در نزدیکی دره سکوت ،با ساحلی وسیع رو به رو میشوید که درآن با طراحی های بومی و خاک های رنگی جزیره هرمز فرش های بزرگ می گسترانند که از جاذبه های گردشگری این جزیره به حساب می آید. از شناخته ترین جاذبه های جزیره هرمز، دره رنگین کمان است که با بیش از 70 نوع طیف رنگی متفاوت ساخته شده است. موزه نادعلیان ،جای آشتی هنرمند با محیط زیست میباشد.

1- قلعه پرتغالی‌ها در جزیره هرمز

پانصد سال پیش داشتن ناوگان دریایی و حکمرانی بر آب‌ها و مسیرهای کشتیرانی، نخستین امپراتوری‌های استعماری جهان را پدید آورد.

دوران حکمرانی پرتغالی‌ها بر جزیره در سال ۱۵۰۷میلادی، دریاسالار و بنیان‌گذار زیرک امپراتوری پرتغال، آلفوسو دی آلبرکرک (که با آلفنوسو کبیر مشهور است) برای افزایش نفوذ امپراتوری‌اش در حوزه آسیا، جزیره هرمز را محاصره و سپس اشغال کرد. وی در همان سال دستور ساخت قلعه‌ای را داد که در سال ۱۵۱۵ ساخت آن تکمیل شد. با اشغال هرمز و ساخت قلعه‌ای مستحکم در آن، پرتغال به‌سرعت به قدرت اصلی حاکم بر خلیج‌فارس تبدیل شد. تقریباً تمام تجارت هند، شرق دور و عمان با بنادر خلیج‌فارس از طریق جزیره هرمز قابل‌کنترل بود و برای یک قرن تمام همه‌چیز زیر سلطه پرتغالی‌ها قرار داشت. اما این یکه‌تازی پرتغالی‌ها به‌مرور موجب خشم ایران و سایر قدرت‌های نوظهور شده بود. در سال ۱۵۵۰ میلادی نیروی دریایی عثمانی یک ماه این جزیره هرمز را محاصره کرد اما سرانجام موفق به اشغال این جزیره نشد. سال ۱۶۰۰ میلادی شاه‌عباس صفوی امتیاز تجارت بندر جاسک را به شرکت بریتانیایی هند شرقی واگذار کرد و بدین ترتیب انحصار تجارت پرتغالی‌ها شکسته شد.در سال ۱۶۲۲ شاه‌عباس که هیچ نیروی دریایی در اختیار نداشت در اقدامی زیرکانه تجارت ابریشم را برای انگلیسی‌ها منع کرد تا آن‌ها را مجبور کند نیروی دریایی‌شان را برای آزادسازی جزیره هرمز به کمک ارتش ایران بفرستند. پرتغالی‌ها دفاع سختی از جزیره کردند اما سرانجام شکست‌خورده و وادار به ترک این جزیره شدند.در اغلب جزایر این تنگه همانند بندرعباس (گمبرون سابق) آثار حضور نظامی پرتغالی‌ها در قالب قلعه‌ها و بناهای استحفاظی به چشم می‌خورد. قلعه پرتغالی‌های جزیره هرمز یکی از بزرگ‌ترین بقایای به جا مانده از استعمار پرتغال و مقر فرماندهی اشغال‌گران در جنوب ایران به شمار می رود که به‌تدریج و در مدت زمانی نزدیک به 30 سال ساخته شده است.

در ۷۵۰ متری بندرگاه جزیره هرمز قلعه مشهور پرتغالی‌ها قرار گرفته است. این قلعه شاید عظیم‌ترین دژ استعماری باشد که در تاریخ سرزمین پارس بنا شده است. با وجود قرن‌ها سهل‌انگاری در نگهداری از این قلعه که باعث شده بخشی از دیواره‌های آن به دریا فرو ریزد، هنوز هم دیواره‌های ضخیم، توپ‌های زنگ‌زده و عظمت بنا، زیبایی خاص این قلعه را حفظ کرده‌اند.این قلعه در شمالی‌ترین دماغه جزیره ساخته شده و مقر فرماندهی نیروی دریایی پرتغال در خلیج فارس بوده است. ازین‌رو بخش‌های متعددی مانند سربازخانه، برج نگهبانی، کلیسا، آب‌انبار، زندان و سیاه‌چال، نوش‌خانه و تالار سخنرانی دارد. قطر دیوارهای مستحکم آن در بعضی قسمت‌ها به 3/5 متر هم می‌رسد. قلعه چند برج نگهبانی به ارتفاع حدود 12 متر داشته که بقایای آن به جا مانده است. از بندر که در کناره خط ساحلی قدم بردارید به دیواره‌های قلعه می‌رسید، اگر در جهت خلاف عقربه‌های ساعت دیواره‌های قلعه را دور بزنید به ۲ توپ جنگی زنگ‌زده و آستانه ورودی با قوس کم برمی‌خورید که درست روی دماغه جزیره قرار گرفته است. از آستانه سرپوشیده قلعه که عبور کنید به یک حیاط پهناور روبه‌دریا می‌رسید. درست مانند اینکه به یکی از اسلحه‌سازی‌های عهد باستان وارد شده‌اید. در میانه حیاط کلیسای زیرزمینی با سقف باشکوه قوسی شکل قرارگرفته است. پیش‌از این که مسیر نشانه‌گذاری شده با سنگ‌ها را دنبال کنید تا به باروها برسید می‌توانید از طبقه همکف برج نگهبانی دیدن کنید. پس از ورود پرتغالی‌ها به جزیره‌ی هرمز، ابتدا آنها اقدام به ساخت یک کلیسا کردند. سقف این کلیسا را با سنگ‌های مرجانی زیبایی که در جزیره یافتند، تزئین کردند. سقف زیبا و حیرت‌انگیز این بنا نشان‌دهنده‌ی هنر و ذوق معماران پرتغالی است. جالب‌تر از سقف این کلیسا، ستون‌های آن است که با الهام گرفتن از سبک معماری منطقه به صورت درخت‌های نخل و به سه رنگ سبز و سفید و قرمز (تنها رنگ‌های مرجان موجود در سراسر جزیره) ساخته شده است. با بارش اولین باران پس از ساخت قلعه، ساکنان آن متوجه چکه کردن سقف و نفوذ آب از سقف مرجانی به داخل شدند. به همین ترتیب این کلیسا را به آب‌انبار تغییر کاربردی دادند و با الهام گیری از همین اتفاق، آب انبار دیگری ساختند. کمی جلوتر، آب انبار عظیم با دریچه‌ای معلق در آب دریا قرارگرفته که برای تأمین آب قلعه از آن استفاده می‌شده است. علاوه بر کلیسا و آب‌انبار، داخل قلعه اتاق‌های متعدد، انبار، زندان و سیاه‌چاله‌هایی قرار دارد که بسیار با سلیقه با خمره‌های یافت شده در این قلعه و تورهای ماهیگیری و دیگر وسایل ماهیگیری و بندر تزئین شده‌اند. دیواره‌های فروریخته این قلعه‌این فرصت را در اختیارتان قرار می‌دهد که مناظر زیبای روستا و کوه‌های احاطه‌شده با دریای جزیره را از منظر قلعه ببینید. سکوت عجیب این قلعه بهترین مکان برای غرق شدن در تاریخ چند صدساله جزیره را فراهم  می‌کند. ورودی قلعه پرتغالی‌ها، بازارچه‌ای است که صنایع دستی هرمز را می‌فروشند از جمله آثار زیبای سوزن‌دورزی، نقاب‌های زنانه و نقاشی‌های روی شیشه که به‌دست هنرمند زنان جزیره با خاک‌های رنگی رسم شده است. شاید برای‌تان جالب باشد بدانید ساعت متعلق به این قلعه پرتغالی و همین طور ناقوس کلیسایش در میدان نقش جهان اصفهان نصب شده است.

آب انبار جزیره در دل قلعه پرتغالی ها

در جزیره منبعی برای آب آشامیدنی وجود ندارد. آب‌انبار بزرگ قلعه محل ذخیره آب باران بوده است. بام آن به شیوه‌ای ساخته شده که آب باران را جمع و به سمت داخل هدایت کند. بام را با کاهگل پوشانده و اندود کرده بودند تا خاکِ آن همراه آب شسسته نشود. مرجان‌های دریایی در دیواره‌ها و کف آب‌انبار نیز برای تصفیه آب به کار رفته‌اند.

کلیسای قلعه پرتغالی های جزیره هرمز

سقف زیبا و حیرت‌انگیز این بنا نشان‌دهنده‌ی هنر و ذوق معماران پرتغالی است. جالب‌تر از سقف این کلیسا، ستون‌های آن است که با الهام گرفتن از سبک معماری منطقه به صورت درخت‌های نخل و به سه رنگ سبز و سفید و قرمز (تنها رنگ‌های مرجان موجود در سراسر جزیره) ساخته شده است. همانطور که در بالا عرض کردیم این کلیسا به دلیل چکه کردن آب از سقف آن به هنگام بارندگی تغییر کاربری داده و به آب انبار تبدیل شده است.

2- دره سکوت، رودخانه فصلی، غار مراقبه و الهه نمک فیروزه‌ای

سکوتی که در این دره حکفرماست تمام توریست ها را به فکر فرو میبرد.از آنجایی که سنگ نمک انرژی بسیار مثبتی از خود آزاد میکند بعد از اینکه بخشی از زمان خود را در این دره سپری کنید قطعا حال بسیار خوبی خواهید داشت، به همین خاطر به این دره، دره انرژی نیز گفته میشود.نام دیگر این دره، دره نمک تبرزن است، علت نامگذاری آن به این خاطر است که سنگ های نمک این دره بسیار سخت هستند طوریکه در گذشته برای جدا کردن نمک کوه های این منطقه باید از تبر استفاده میکردند.

*رودخانه فصلی نمکی با رنگ‌های طلایی و نارنجی از جمله جاذبه‌های دیگر جزیره است که در پایین دره سکوت جاری است و دارای اشباع نمک بسیار بالایی است.

بخش مهمی از زیبایی نامعمول هرمز به خاطر بستر سنگی و آهکی آن است. مردم بومی نمک مورد نیاز خود را در فصل­‌های زمستان و بهار از همین پهنه تامین می‌­کنند بومیان این  جزیره بیان می کنند که کمتر بیماری با خوابیدن در غار نمک بهبود پیدا نمی­‌کند. خزیدن در غارهای باستانی، با سقف های کوتاه و دیوارهای سنگی، شنیدن صدای چشمه‌های آب که هزاران سال از دل این جزیره می‌جوشد،‌ باعث می‌شود احساس نزدیکی زیادی با طبیعت را تجربه کنید.

مقاله‌ی مرتبط:
جزیره هنگام بهشت دریایی جنوب Hengam Island

غار مراقبه بیشتر برای افرادی جذاب است که از تجربه‌های تازه هراس ندارند. این غار هیجان انگیز در غرب جزیره واقع شده است و در صورت بازدید از آن بهترین خاطره سفرتان را رقم خواهید زد.البته بازدید از این غار کمی دشوار است چرا که در بخش‌هایی از مسیر مجبور هستید به صورت سینه‌خیز راه خود را ادامه دهید؛ بنابراین همراه داشتن لباس اضافه، تجهیزات روشنایی، دستکش و کلاه ایمنی را فراموش نکنید.

*یکی از دیگر دلایلی که گردشگران را وسوسه می‌کند تا از دره سکوت بازدید کنند، وجود آثار شگفت‌انگیز بلورها و گنبد نمکی‌ای به نام الهه فیروزه‌ای در این دره است. گنبد نمکی الهه فیروزه‌‌ای، در واقع گنبدی است که آب باران سطح آن را صیقل داده و جلای خاصی به آن بخشیده است. وقتی از غار سنگی بیرون می آیید، با گنبد نمکی روبرو می شوید. این الهه نمکی هم از روی دریا و هم از داخل جزیره دیده می‌شود.

3- فرش خاکی هرمز

به فاصله اندکی از دره سکوت، با ساحل وسیعی روبرو می‌شوید که محل گستردن فرش رنگی هرمز است. محلی‌ها در جشنواره‌های سالانه که اغلب در نیمه دوم سال، به مناسبت‌ نوروز و یا روز خلیج فارس در اردیبهشت برگزار می‌شود، با استفاده از خاک‌های رنگی موجود در خود جزیره و طرح و نقش‌های بومی، این فرش را بر ساحل می‌گسترانند. طرح‌های فرش هرمز از عناصر و اسطوره‌های هرمزگان و همین طور اشعار عمر خیام الگو گرفته است. استفاده از تصویر لاک‌پشت پوزه عقابی، جبیر، نقوش پوشاک زنانه، تصاویری از قلعه پرتغالی‌ها و نماد موسیقی بومی و سازهای محلی، از فرش خاکی هرمز جاذبه‌ای منحصر به فرد ساخته است که بسیاری از ما تصاویر جذاب آن را دیده‌ایم.

متاسفانه بارش باران در مدت کوتاهی نقش‌های فرش را می‌شورد، رنگ‌ها را در هم می‌آمیزد و به دریا می‌برد. بسیاری از حامیان محیط زیست این اقدام را یک فعالیت تبلیغاتی می‌شمرند که برای تهیه چند عکس، خاک‌های جزیره از محل اصلی‌شان جابه‌جا می‌شوند و نهایتا با ریختن به دریا از بین می‌روند. این حامیان محیط زیست حفاظت بهتر از طبیعت و خاک منطقه را همانند بسیاری از ژئوسایت‌های جهانی ضروری می‌دانند. حفاظت از خاک جزیره گام مهمی در راستای گردشگری پایدار است تا بتواند بدون آسیب به طبیعت، در بلندمدت زمینه رونق اقتصادی را برای بومیان ایجاد کند.

برای رفع مشکل، پیشنهاد فعالان محیط زیست این است که یک بار و برای بلندمدت پس از اجرا و طراحی فرش، با استفاده از نوعی روکش محافظ شیشه‌ای مانع از شسته و پاک شدن آن شوند تا ضمن حفظ فرش زیبای هرمز، آسیب کمتری به طبیعت وارد شود.

4- دره رنگین کمان

شناخته‌شده‌ترین جاذبه جزیره هرمز دره رنگین‌کمان نام دارد که با بیش از هفتاد طیف رنگی متفاوت ساخته شده است. تنوع سنگ‌ها و کانی‌های مختلف، هرمز را به ظرفیتی بالقوه برای گردشگری زمین‌شناسانه تبدیل کرده‌است. در این دره کانی‌های سازنده سنگ‌های مختلف، در لایه‌های متفاوتی سوار بر هم یا در کنار هم پیش چشم شما نقش بسته‌اند. طیف رنگ‌های زرد، سرخ، نقره‌ای و سیاه عمدتا از ترکیبات رُسی و اکسیدآهن هستند؛ در حالی‌ که خاک‌های سفید، آبی، صورتی و خاکستری حاصل ترکیبات آتش‌فشانی‌اند که وجودشان در کنار هم به هرمز جلوه‌ای بی‌مانند بخشیده‌ است.دیدن تصاویر دلفریب از دره رنگین‌کمان حتما شما را هم به شوق می‌آورد که از این جاذبه بی‌نظیر در جهان بازدید کنید.

سنگ‌های فلزی موجود در دره رنگین کمان

البته جزیره هرمز سنگ های فلزی هم دارد که دره رنگین کمان یکی از مکان‌هایی است که یافتن این سنگ‌ها در آن مقدور است، مگنتیت، هماتیت و اولیژیست سه سنگ فلزی هستند که در آنها اکسید آهن یافت می‌شود و سنگ فلزی طلایی رنگی به نام پیریت که به چشم شیطان معروف است و در خود ماده ای به نام سولفید آهن دارد.

در دره رنگین کمان یک سنگ بزرگ وجود دارد که مشابه دو دست رو به آسمان است به گونه ای که هنگام وقوع باران آب از بین دو دست وارد گودال زیر سنگ می شود و تا مدت ها باقی می ماند.

5- دره مجسمه های هرمز

از آنهایی هستید که فیلم‌های ترسناک زیاد می‌بینند؟ شاید هم اهل خیالبافی باشید. در هر صورت بازدید از دره تندیس‌ها به یک بار رفتن می‌ارزد. دره مجسمه ها با نامی عجیب یکی از شگفت‌انگیزترین جاذبه های گردشگری جزیره هرمز در ایران است که گردشگران بسیاری آن را به عنوان مقصدی برای سفرهای خود انتخاب می‌کنند. برای رسیدن به دره مجسمه ها باید با کمی پیاده‌روی راه ساحل را در پیش بگیرید، اینجا در مسیری با ماسه‌های نقره‌ای، کوه‌هایی با اشکال گوناگون در اطرافتان خودنمایی می‌کنند. این کوه‌ها که سال‌ها پیش‌تر از دل آب بیرون آمده‌اند، در اثر فرسایش‌های بادی و آبی شکل گرفته و به زیباترین نحو ممکن زمین گرم و خشک هرمز را آراسته‌اند. سرتان را پایین نیندازید. کافی است بالا را نگاه کنید تا ژوراسیک پارکی از سنگواره‌ها و تندیس‌های عظیم را نظاره کنید. اگر از قوه تخیل خوبی برخوردار باشید هر سنگ را مانند یک جانور یا شی می‌بینید که در میان دره آرام جای گرفته است. عقاب، اژدها، خروس، مارمولک، موش و غیره اشکالی هستند که در هنگام عبور از دره مجسمه ها به گرمی از شما استقبال می‌کنند. بستگی دارد به آنها از چه سمتی نگاه کنید و چه قدر خیال‌پرداز باشید. تجربه بازدید از این دره چنان هیجان‌انگیز است که گذر زمان را فراموش خواهید کرد و در انتهای مسیر شگفت‌زده خواهید شد. اگر دره را تا انتها بپیمایید به پرتگاهی عظیم در ارتفاع 40 متری دریا می‌رسید که منظره‌ای چشم‌نواز و متفاوت از تنگه هرمز را در برابر دیدگانتان می‌گشاید. نمای 180 درجه‌ از آبی فیروزه‌ای چشمان‌تان را خیره خواهد کرد. اگر گمان کنید این که می‌بینید اقیانوس است؛ احساس‌تان چندان اشتباه نیست! شما روبروی تنگه هرمز ایستاده‌اید؛ محل تلاقی خلیج فارس با دریای عمان و آب‌های آزاد جهان.در هنگام غروب آفتاب با ثبت عکس‌هایی زیبا از بلندای پرتگاه، خاطرات سفر به این دره شگفت‌انگیز را ثبت کنید تا شیرینی سفر به دنیای عجایب ایران تا مدت‌ها با شما باقی بماند. دره مجسمه ها دره‌ای مرموز و سرشار از دیدنی‌های بسیار است که دیدن آن را به شما پیشنهاد می‌دهیم.

6- موزه نادعلیان

شاید نام هنر محیطی یا هنر زمین به گوش‌تان نخورده باشد. شاید نام دکتر احمد نادعلیان به‌عنوان تنها ایرانی نامدار در عرصه بین‌المللی هنر محیطی هم به گوش‌تان نخورده باشد. در دل محله‌ای از شهر کوچک هرمز با همه اینها آشنا می‌شوید و این آشنایی شاید جهان شما را تغییر دهد.
موزه نادعلیان جای آشتی هنرمند با محیط زیست و طبیعت است. جایی که اثر حضور انسان، زباله و تخریب نیست بلکه آفرینش آثار هنری با استفاده از مواد موجود در طبیعت است. این نقش‌ها گاهی تصویری از یک ماهی حک شده بر سنگ هستند و گاهی پیام صلحی که از رد یک دوچرخه بر ساحل می‌ماند.

موزه و نگارخانه دکتر نادعلیان در ابتدا خانه‌ای ویران روبروی تکیه مولا در محله قدیمی شهر هرمز بوده که در سال 1388 به‌عنوان هنرمندسرا کار خود را آغاز کرده است. خانه‌ای که به‌تدریج با نگاه به هنر بومی بازسازی شده و امروز چهره ای دیدنی به خود گرفته است. نقاشی‌های دیواری که از سردر موزه آغاز می‌شوند مانند پیچکی آرام آرام بر دیوارهای محله کشیده شده‌اند. این آثار هنری با استفاده از خاک‌های رنگی جزیره و به دست هنرمندان ایرانی و خارجی بر دیوار خانه‌های همسایه نقش بسته اند.

در ابتدای ورود به موزه همه آنچه باید درباره هرمز، موزه نادعلیان و تاثیرش بر فعالیت‌های بومیان و زنان هنرمند جزیره بدانید در یک ویدیو و از زبان نادعلیان برای بازدیدکنندگان توضیح داده می‌شود. سپس در بخش‌های مختلف موزه می‌توانید آثار محیطی این هنرمند را که در بیش از پنجاه کشور جهان پراکنده هستند بازدید کنید. مجموعه‌ای غنی از هنر سوزن‌دوزی زنان هرمزگان بر پوشاک، آثار هنری ساخته‌ زنان هنرمند، مهرهای ساخته‌ شده از زباله‌های جزیره و مرکز آموزش‌های هنری بخش‌های دیگری از این موزه هستند.

7- ساحل‌های هرمز

هر ساحلِ این جزیره کوچک را به یک نام می‌شناسند. برخی مانند ساحل سرخ بسیار مشهورند و برخی نیز مانند بخش‌های صخره‌ای در جنوب جزیره کمتر رنگ گردشگران را به خود می‌بینند. ساحل‌ سرخ، مفنق، محیط زیست، تک درخت، چند درخت و سنگ مرغان همگی تماشایی هستند اما در بازدیدی یک روزه امکان ندارد به همه‌ی آنها سر بزنید. اگر چندروزی در هرمز می‌مانید و تجهیزات مناسب غارنوردی به همراه دارید بازدید از غارهای دریایی در جنوب و جنوب‌غرب جزیره را نیز از دست ندهید. از میان این ساحل‌های تماشایی دوتا را که آوازه‌ای جهانی دارد برای معرفی بیشتر انتخاب کرده‌ایم،

ساحل سرخ

ساحلی با شن‌ها و موج‌های سرخ رنگ. ساحل سرخ در حقیقت معدن خاک سرخ مرغوبی‌ است که بعد از اسپانیا بهترین کیفیت این کانی را در جهان داراست. اکسید آهن با خلوص 70 درصد عنصر اصلی این خاک است که آن را به رنگ صورتی و سرخ درآورده است. هنگام تلاقی موج دریا با خاک رنگی، بخشی از این خاک در آب حل می‌شود و به موج‌های کف‌آلود رنگ صورتی می‌بخشد که منظره‌ای جذاب و به‌یادماندنی پدید می‌آورد. قدم زدن در امتداد خط ساحل شما را از رنگ سرخ به رنگ جیوه‌ای درخشان و آینه‌مانندی می‌رساند که آن نیز حاصل فرایند شیمیایی و فرسایش ترکیبات فلزی است. در این قدم زدن متوجه می‌شوید که کم‌کم پاها، کفش‌ها و شلوارتان رنگ قرمز به خود می‌گیرد. البته جای نگرانی نیست و این رنگ بعدها با شستشو از لباس و بدن‌تان پاک می‌شود. گروهی را مشغول عکاسی و شاید نقاشی ازین طبیعت زیبا خواهید دید. دیدن اینهمه رنگ ذوق هنری را در هر بیننده‌ای بیدار می‌کند. طلوع و غروب در ساحل سرخ طیف‌های بی‌نظیری از رنگ طلایی، زرد، نارنجی تا کبود را در چشم‌انداز دریا و ساحل پدید می‌آورد که بیشتر به یک نقاشی پررنگ و لعاب شبیه است تا منظره‌ای واقعی در طبیعت. اگر هیجان بیشتری می‌خواهید آب بازی با همسفران‌تان و صورتی شدن سرتاپای‌تان را آزمایش کنید. این تجربه ای ست که در جشنواره رنگ هندی ها هم نمی‌توانید سراغ بگیرید زیرا خنکی آب‌بازی و رنگی شدن را با هم ترکیب می‌کند.

کاربردهای خاک سرخ

خاک سرخ موجود در این جزیره از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار هست و تا گذشته نه چندان دور از این خاک در صنایع مختلف رنگ سازی، لوازم آرایشی، شیشه و سرامیک سازی استفاده میشد و این خاک با ارزش به کشورهای دیگر صادر میگردید که خوشبختانه صادرات این خاک محدود شد تا از بین رفتن این خاک منحصر به فرد جلوگیری شود.

استفاده به عنوان خوراکی

شاید این صحبت را شنیده باشید و از آن تعجب کنید که خاک سرخ هرمز را میتوان بصورت خوراکی خورد. اگر این جمله را شنیده اید باید بگوییم که درست است و خاک سرخ این منطقه قابلیت خوراکی را دارد و شما میتوانید خاک ساحل بچشید و طعم آن را مزه مزه کنید.
باید بگوییم که جای نگرانی برای شما از خوردن این خاک وجود ندارد زیرا اگر خودتان از این خاک نچشید در غذاهای محلی این منطقه آن را خواهید خورد. این خاک که در میان مردم محلی به گِلک شهرت دارد در بسیاری از ادویه های این منطقه وجود دارد. مردم این منطقه از این خاک برای طبخ ماهی و نان و تهیه ترشی، مربا و سس بعنوان ادویه استفاده میکنند و باعث میشوند که طعم خاصی را برای غذاهای خود بوجود بیاورند. یکی از خوراکی های معروف این منطقه سوراغ نام دارد که با این ادویه های مخصوص طبخ میشود و بسیار خوشمزه است.

ساحل نقره ای

خاکی که در ساحل جزیره به صورت اکلیل پخش شده در روی زمین دیده می‌شود در واقع حاصل پودر شدن کانی آذرین و میکا به خاطر وجود سیلیس یا آمینوسیلیکات هست که به شکل اکلیل بر روی خاک دیده می‌شود.

این پودرهای سنگ‌های آذرین حاصل فعالیت آتش‌فشان است، پس قرار نیست که این نوع خاک دوباره تجدید شود چرا که فعالیت آتش‌فشان وجود ندارد یعنی در صورت ورود گردشگر به ساحل نقره‌ ای جزیره هرمز و از بین رفتن این خاک این ساحل هم برای همیشه نابود می‌شد.

غالب خاک‌های جزایر خلیج فارس و ساحل نقره‌ ای جزیره هرمز حاصل فرسایش سنگ‌های آذرینند یعنی حاصل فعالیت آتش فشان و به دلیل رطوبت هوا و نوع کانی این خاک‌ها به وسیله باد جابه‌حا نمی‌شوند و همچنین به وسیله طبیعت هم بازتولید نخواهند شد.

تفریحات در جزیره

بکر بودن جزیره به شما تفریحات متفاوتی را نوید می‌دهد:

1- شنا و غواصی

گرداگرد جزیره هرمز ساحل‌های شنی با عمق مناسب برای شنا وجود دارد. شرق جزیره در ساحل هشتادگزی و اسکله سنگر محلی، جنوب غربی جزیره در ساحل محیط زیست و شمال جزیره در نزدیکی جنگل‌های حرا برای شنا و آبتنی امن هستند.

اگرچه سواحل مرجانی جزیره لارک جذاب‌ترین سایت غواصی منطقه تلقی می‌شود؛ اما جزیره هرمز با داشتن مدرسه غواصی که در تمام فصول سال ازجمله تابستان به ارایه خدمات می‌پردازد انتخاب خوبی برای دوست‌داران این ورزش است. مدرسه غواصی هرمز در دو سطح مبتدی و پیشرفته کلاس غواصی برگزار می‌کند. همچنین علاقه‌مندان به‌ صورت تفریحی و یا در قالب تورهای غواصی نیز می‌توانند زیبایی‌های زیر آب را تماشا کنند.

شرایط

تور غواصی نیم‌روزه هرمز از ساعت 7:00 تا 15:00 دایر است و در صورت توافق با توجه به فاصله 40 دقیقه‌ای هرمز تا لارک می‌توانید از زیبایی مرجان‌ها در اعماق لارک نیز بازدید کنید.

اگر تا به حال تجربه غواصی نداشته‌اید حتما پرسش‌های زیادی در ذهن‌تان درباره این تفریح متمایز وجود دارد. شاید این نکات به پرسش‌های ذهنی‌تان پاسخ بدهد:

  • برای غواصی نیاز به هیچ نوع تجهیزات یا لباس بخصوص ندارید. لباس، کفش، تجهیزات تنفسی و ایمنی همگی متناسب با سایز در اختیار شما قرار می‌گیرد.
  • برای غواصی نیازی به داشتن هیچ نوع مهارت قبلی ندارید؛ به گفته مربیان الزامی نیست که شنا بلد باشید.
  • هر دو نفر با یک مربی اختصاصی زیر آب می‌روند. برای خانم‌ها مربی خانم وجود دارد و خانم‌ها و آقایان همزمان می‌توانند از این تفریح استفاده کنند.
  • همه آموزش‌های لازم پیش از ورود به عمق دریا به شما داده می‌شود. سپس داخل آب به تمرین تنفس با کپسول اکسیژن می‌پردازید و سرانجام با کسب آمادگی به زیر آب می‌روید. در هر مرحله از آموزش در صورت عدم تمایل می‌توانید به قایق برگردید که در این صورت نیمی از بهای بلیت از شما دریافت می‌شود.
  • مبتدیان تا عمق حداکثر 6 متر زیر آب می‌روند. فشار آب ممکن است باعث گرفتگی گوش شود که روش رفع آن توسط مربی آموزش داده می‌شود.
  • تمام آنچه برای استفاده از سایت نیاز دارید حوله و یکدست لباس زیر است.
  • اعتماد به مربیان کارآزموده و تمرکز و کنترل استرس به شما کمک می‌کند از تفریح‌تان لذت بیشتری ببرید.

2- پرنده‌نگری و عکاسی از جانوران و طبیعت

درختان معدود صمغ عربی یا آکاسیا که به زبان محلی کرت نامیده می‌شوند و بوته ها و خارها در بخش‌های مختلف این جزیره پراکنده‌اند. با این همه، آهو یا همان جبیر هنوز هم در این جزیره کوچک زندگی می‌کند و با وجود افزایش تعداد بازدیدکنندگان، در ساعات خلوت و در مرکز جزیره ممکن است به آنها بربخورید. احساس امنیت این سم‌داران زیبا به‌سبب رفتار مسالمت‌آمیز اهالی جزیره در حدی است که گاهی برای یافتن خوراکی به چادرهای گردشگران نیز نزدیک می‌شوند.

مقاله‌ی مرتبط:
بندر لافت سرزمین بادگیرهای سر بفلک کشیده laft Village Qeshm

علاوه بر عقاب ماهی‌گیر و پرندگان بومی، گونه‌های پرنده مهاجری مانند مرغان ماهی‌خوار یا کاکایی، سلیم، باکلان، حواصیل، آبچلیک و پرستوی دریایی در سفر طولانی خود مدتی را نیز در جنگل‌های مانگرو در شمال جزیره به سر می‌برند.

یادآوری این نکته مایه دلخوشی است که جامعه جنگلی حرا و همچنین درختان موجود در جزیره دست‌کاشت و به‌ جا مانده از تلاش‌های کارشناسان محیط زیست هستند.

دو گونه در معرض خطر انقراض یعنی لاک‌پشت دریایی سبز و لاک‌پشت پوزه عقابی، هرمز را برای تخم‌گذاری انتخاب می‌کنند که جنوب جزیره در پایان زمستان میزبان این جانوران است. خوشبختانه با آموزش‌های صورت گرفته این روزها تعداد کمتری از تخم‌های لاک‌پشت توسط بومیان برداشته می‌شود و به‌ عنوان یک گنجینه زیستی از این جانواران زیبا حفاظت بهتری صورت می‌گیرد.

کوسه‌های کوچک خلیج، انواع ماهی آکواریومی، خرچنگ‌ها، صدف‌ها و جامعه متنوعی از آبزیان را ممکن است در سواحل هرمز ببینید.

3- قایق سواری، گشت و گذار در ساحل و کمپینگ

توافق با یکی از قایق موتوری‌ها در اسکله به شما این فرصت بی‌مانند را می‌دهد که دورتادور جزیره را بگردید و از منظر متفاوتی به ساحل نگاه کنید. چشم‌های ما عادت دارد از  ساحل به موج‌های دریا و افق دوردست بنگرد. تا به حال از دریا به ساحل زیبای یک جزیره نگاه کرده اید؟ تا به حال غروب را از میان شاخ و برگ تک درختی در ساحل دیده‌اید؟

جاده ای که محیط جزیره را دور می‌زند گاهی به ساحل نزدیک می‌شود. همین شما را کنجکاو می‌کند لحظه‌ای توقف کنید. به خودتان می‌گویید چند دقیقه کوتاه عکسی بگیرم و بعد باز به راه ادامه می‌دهم؛ اما اگر چند دقیقه‌تان به یک ساعت و بیشتر کشید تعجب نکنید. سواحل هرمز جادوی‌تان می‌کنند. آن قدر که سرانجام تک درخت یا روزن دریا یا شن‌های سرخ و نقره‌ای شما را به نشستن و ماندن وادار کند. اغلب مسافران برای رفتن از جزیره با آخرین شناورهای ساعت سه عجله دارند؛ اما آنها که می‌مانند غروبی هزاررنگ پاداش می‌گیرند.

از محلی ها که بپرسید بهترین ساحل‌ها برای چادر زدن را به شما معرفی می‌کنند. هرمز جزیره امنی است؛ اما ساحل‌های آن از شهر دور هستند و خارج از شهر با طبیعت بکری روبرو هستید که مغازه و امکانات رفاهی در کار نیست. بنابراین هرآنچه لازم است از جمله آب و خوراکی حتما در شهر بخرید. نکته دیگر اینکه داخل شهر آنتن‌دهی موبایل تاحدی ضعیف است و خارج از شهر تقریبا هیچ دسترسی موبایلی وجود ندارد.

راستی اگر قصد شب ماندن کنار ساحل را دارید مقدار بالا آمدن آب در هنگام مد را پیش‌بینی کنید مبادا نیمه‌شب موج تا زیر چادرتان برسد. نرم افزارهای مختلفی شما را در این‌باره راهنمایی می‌کنند یکی از آنها نرم‌افزار موبایلی Tides است که درباره مقدار جزر و مد، ساعات آن و آب و هوا و روشنایی ماه به شما اطلاعات جالبی می‌دهد. شب‌ها تا حدی هوا خنک است پس لازم است لباس گرم و کیسه خواب مناسب داشته باشید. ماندن در ساحل با آتش شبانه حال و هوای دیگری دارد. می‌توانید از نجاری شهر مقداری هیزم تهیه کنید یا از چوب‌ها و کنده‌های آب‌آورده در ساحل استفاده کنید؛ اما به‌هیچ‌وجه بوته‌ها و معدود درختان جزیره را برای شب‌مانی خود آتش نزنید. فراموش نکنید پوشش گیاهی هرمز ناچیز  و بقای اکوسیستم جانوران جزیره به آن وابسته است. درختان این جزیره بسیار کم‌شمار هستند و نابود کردن آنها غیرقابل جبران است.

243557 764 min 300x153 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

3- تجربه غذاها و ادویه‌های محلی

تعداد کافه رستوران‌های هرمز به اندازه انگشتان دست‌تان است. در این کافه رستوران‌های محلی، مزه‌هایی متفاوت از عادت‌های روزمره‌تان را تجربه خواهید کرد. این مزه‌ها در هیچ رستوران دریایی پیدا نمی‌شود و به جزیره هرمز اختصاص دارد زیرا ادویه‌ این غذاها از خاک‌های خوراکی جزیره تهیه شده است.

به خاک سرخ خوراکی گِلَک می‌گویند و ادویه ای که همراه با پودر ماهی کیلکا از آن تهیه می‌شود را سوراغ می‌نامند. زمانی که این ادویه را روی نان تنوری همراه با پنیر و کره محلی می‌مالند خوراکی خوشمزه‌ای به نام نان تُموشی آماده می‌شود که یک صبحانه بومی در هرمز و اطراف آن است. محیاوه نان دیگری‌ست با ادویه ماهی که بیشتر همراه غذا می‌خورند. برای ناهار و شام بسته به ذایقه‌تان، انواع غذاهای دریایی مانند صدف، میگو، شیرماهی، کوسه و قلیه‌ماهی هر کدام طعم بی‌نظیری دارد. گوشت در جزیره چندان تازه نیست بنابراین خوردن کباب پیشنهاد نمی‌شود.

از میان کافه‌های کم‌شمار هرمز، کافه گِلَک با پذیرایی گیاهی در نزدیکی اسکله پاتوق طبیعت‌گردها و کوله‌گردهاست و آنجا می‌توانید با تجربیات گردشگران دیگر آشنا شوید اگرچه قیمتش کمی گران است. اگر به دنبال صبحانه‌ای بومی با قیمت مناسب و کیفیت عالی هستید پیشنهاد می‌کنیم به کافه رستوران خاله فاطمه در نزدیکی قلعه پرتغالی‌ها بروید. سینگو، رونگ، رنگین‌کمان و صبورا کافه‌های دیگر جزیره‌اند که در کنار طعم دلنشین کافه، پذیرایی گرم و صمیمانه‌ای دارند.

انتخاب اینکه کجا غذا بخورید چندان هم دشوار نیست. علاوه بر غذافروشی های محلی و دست‌فروشان، آشپزخانه خنجی‌زاده، خانه برعکس، رستوران‌های ساحل، خندق، هرمز و مزرعه ارگانیک سلِیدون انتخاب‌های پیش‌ روی شما هستند.

4- دوچرخه سواری

بسیاری از کسانی که با دوچرخه سفر می‌کنند تصاویری از سفرشان به قشم یا هرمز را در صفحات اجتماعی به اشتراک می‌گذارند؛ اما اگر با خودتان دوچرخه نیاورده‌اید نگران نباشید. در هرمز می‌توانید دوچرخه کرایه کنید. با توجه به اینکه جاده آسفالته تمام جزیره را دور می‌زند مسیر نسبتا همواری در پیش دارید. جالب این است که دوچرخه‌ها پشتیبانی هم دارند و اگر جایی بین راه مشکل پنچری یا خرابی پیش بیاید، به شرط یافتن آنتن، با یک تماس در مدت کوتاهی برای‌تان دوچرخه دیگری می‌آورند تا به مسیر ادامه دهید.جنب قلعه پرتغالی‌ها می‌توانید دوچرخه کرایه کنید.

hormuz island tourist attractions1 300x167 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

5- گذاشتن نقش حنا و خرید صنایع دستی

زیباترین یادگار جزیره هرمز برای دختران و زنان نقش حنایی است که کف دست، روی بازو یا مچ پای‌شان برای یکی دو هفته می‌ماند و هر بار نگاه به آن یاد شیرین سفر به هرمز را زنده می‌کند. دختران جزیره این نقش‌ها را با حنا و بداهه روی پوست شما می‌کشند. ظرافت هنرشان در عین مهارت فوق‌العاده‌ای که بی هیچ لرزشی گل‌ها را یکی پشت دیگری طرح می‌زند لذت این خاطره را دوچندان می‌کند. اگر خواستید نقش حنا بریزید می‌توانید از رنگ‌های سیاه قهوه ای و حنایی استفاده کنید که پس از مدتی روی پوست تغییر رنگ می‌دهند. اثر نقش سیاه که اندکی مواد شیمیایی داخل آن است به رنگ سبز، اثر نقش قهوه‌ای به رنگ آجری و اثر نقش حنایی به رنگ نارنجی روی پوست‌تان باقی می‌ماند.

سوزن‌دوزی‌های ظریف بر پارچه و نقاشی‌هایی با الهام از زندگی بومی در جزیره که با استفاده از خاک‌های رنگی بر پشت شیشه رسم شده‌اند جلوه ای رنگارنگ از هنر را به نمایش می‌گذارد. اگر مسافر نوروزی باشید و بخت با شما یار باشد شاید نوای موسیقی بومی را که از سازهای محلی بیرون می‌آید نیز بشنوید. همه اینها شما را غرق در زیبایی خواهد کرد.

اقامت در جزیره هرمز

استفاده از دو سه اقامتگاه بومگردی و متل جزیره، ماندن در خانه محلی‌ها یا سپری کردن شب زیر آسمان صاف در یکی از ساحل‌های زیبای جزیره بستگی به انتخاب شما دارد. در هرمز خبری از هتل چند ستاره نیست. اگر نسبت به بهداشت سختگیر هستید یا جز در جای راحت و با امکانات رفاهی کافی خواب‌تان نمی‌برد شاید برای‌تان آسان‌تر باشد که شب در جزیره نمانید و به قشم یا بندرعباس بازگردید؛ اما اگر از آنها هستید که به دنبال تجربه‌ای تازه و متفاوت هستند شب هرمز را از دست ندهید. هاستل‌های تازه تاسیس جزیره شما را با سبک زندگی بومی آشنا می‌کنند و سکونت در آنها بهترین روش برای رونق گردشگری محلی است. کمپ در ساحل نیز می‌تواند فرصتی فراموش نشدنی برای خوابیدن زیر آسمان نیلی و رو به خلیج فارس باشد.

بهترین فصل سفر

بهار و پاییز: هوای جزیره در این فصل‌ها نسبتا شرجی است و آفتاب گرمی دارد؛ اما در سایه و با لباس مناسب قابل تحمل است.

زمستان: بهترین زمان بازدید از هرمز زمستان است. رویدادهای طبیعی مانند مهاجرت پرندگان و لاک‌پشت‌ها نیز در همین فصل اتفاق می‌افتد.

تابستان: در تابستان هرمز به‌ اندازه‌ای گرم است که ساکنان اندکی در جزیره باقی می‌مانند.

لوازم سفر به جزیره هرمز

از آنجاکه یک سفر دریایی درپیش دارید شاید حمل وسایل بسیار زیاد در چمدان فکر چندان خوبی نباشد. تا حد امکان و بسته به مدت زمانی که قرار است در جزیره بمانید کوله سبکی همراه ببرید. پیش از آغاز گشت در طبیعت جزیره، خوراکی و نوشیدنی را از خود شهر هرمز تهیه کنید.

پیش از سفر به جزیره تصمیم بگیرید که شب را خواهید ماند یا عصر بازمی‌گردید. تصمیم‌گیری درباره نوع اقامت‌تان، به انتخاب بهتر ملزومات سفر کمک می‌کند. یادتان باشد هرچه سبک‌تر باشید پیاده‌روی و سر زدن به نقاط بکر برای‌تان آسان‌تر است و هرچه مجهزتر باشید شب آسوده‌تری را در جزیره می‌گذرانید.

ملزومات گشت در جزیره

  • کفش پیاده روی
  • عینک آفتابی
  • کلاه آفتابگیر
  • کرم ضد آفتاب
  • کوله پشتی
  • دمپایی و صندل
  • آب آشامیدنی
  • لباس نخی و خنک
  • کلاه ایمنی
  • نقشه یا GPS
  • کیسه زباله
  • دوربین شکاری
  • تلفن همراه
  • دوربین
  • گوپرو
  • میان وعده
  • پول نقد
  • حوله
  • ملزومات کمپ در جزیره
  • لباس اضافه
  • وعده های غذایی
  • پاور بانک
  • چراغ قوه
  • کبریت یا فندک
  • چادر مسافرتی
  • کیسه خواب
  • هیزم و ذغال
  • کرم دافع حشرات
  • زیرانداز
  • وسایل شنا

مسیر دسترسی و رسیدن به جزیره هرمز

ورود به جزیره هرمز تنها از طریق شناورهای دریایی امکان‌پذیر است. از دو شهر بندرعباس و قشم می‌توانید به هرمز سفر کنید.

نکات مهم برای رفتن به جزیره هرمز

1- برای برنامه‌ریزی سفر خود حتما وضعیت آب و هوا و طوفانی نبودن دریا را بررسی کنید چرا که در وضعیت توفانی تردد شناورها متوقف می‌شود.

2- حمل خودرو به جزیره برای مسافران امکان‌پذیر نیست.

3- امکان خرید اینترنتی بلیت شناور  از بندرعباس به مقصد هرمز وجود دارد. شما می‌توانید با مراجعه به سایت خدمات الکترونیک حمل و نقل مسافری دریایی به مقصد هرمز بلیت تهیه کنید و یا یک ساعت پیش از حرکت با حضور در اسکله بلیت بخرید.

سفر به هرمز از بندرعباس

برای سفر به هرمز از بندرعباس در راه‌آهن و فرودگاه، تاکسی‌های خطی به مقصد اسکله حقانی وجود دارد. از این اسکله قایق‌های تندرو هر 2 ساعت یک بار شما را به هرمز می‌برند.

سفر به هرمز از قشم

اگر از شهر قشم به هرمز سفر می‌کنید باید پیش از ساعت 7 صبح خودتان را به اسکله شهید ذاکری برسانید. شناورهای قشم 2 نوبت صبح و ظهر به هرمز می‌روند.

تردد داخل جزیره

در هرمز تعداد کمی خودروی سواری وجود دارد.

وقتی در اسکله جزیره هرمز پیاده می‌شوید برای گشت در جزیره این انتخاب‌ها پیش روی شماست:

پیاده و در مدت 8-9 ساعت جزیره را بپیمایید.

دوچرخه کرایه کنید و حدود 6-7 ساعت محیط جزیره را رکاب بزنید.

موتور سه‌چرخه‌ رایج‌ترین وسیله نقلیه در جزیره است. این موتورها حدود 6 ساعت شما را به تماشای دیدنی‌های جزیره می‌برند.

نکته: با انتخاب این وسیله برای گشت و گذار یک اتاقک با سقف پارچه‌ای، نیمکت چوبی، بلندگوهایی که با سیم به یک گوشه بسته شده‌اند و ترانه‌های گرم و دلنشین جنوبی پخش می‌کنند، باد خنک، کمی گرد و خاک و تجربه بالا پایین شدن با تک‌تک چاله‌های مسیر خاکی در انتظار شماست. گاهی هم راننده‌ها هوس سبقت از هم به سرشان می‌زند. اینجور وقت‌ها و در تمام باقی مسیر، با یک دست کلاه‌تان را سفت بچسبید و با دست دیگر میله‌های محافظ را. با این وصف موتور سه‌چرخه وسیله مناسبی برای کهن‌سالان و کسانی که کمردرد دارند نیست.

خودروهای سواری‌ کم‌شماری وجود دارند که با هزینه ساعتی 25000 تا 35000 تومان بسته به مدل ماشین می‌‌توانید یکی از آنها را کرایه کنید.

ون هم در جزیره هست که کرایه ساعتی بالای 50000 تومان دارند و بیشتر تورها با توافق قبلی از آنها برای جابه‌جایی مسافران‌شان استفاده می‌کنند.

نکته: اهالی جنوب در هر جایی از سفر که به آنها برمی‌خورید با میزبانی گرم‌شان تلاش می‌کنند برای‌تان خاطره‌ای فراموش‌نشدنی بسازند. با این همه هنگام انتخاب راهنماراننده دقت کنید. انتخاب راهنماراننده مطمئن و مسلط خاطرتان را در گشت هرمز آسوده می‌کند.

60093957 633566500390497 5819693823921452092 n 300x225 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

اطلاعات بیشتر درباره هرمز

تنوع زیستی هرمز: در بیشتر منابع به اشتباه جزیره هرمز را فاقد پوشش گیاهی ذکر کرده‌اند؛ اما هرمز پوشش گیاهی دارد. وجود نمک در خاک، پوشش گیاهی جزیره را محدود به بوته‌ها و درخت‌های دست‌کاشت‌ انسان کرده است. در دوره پهلوی دوم، آکاسیاها به‌سبب شباهت اکوسیستم جزیره با مناطق استوایی برای کاشت انتخاب شدند و تخم این گیاهان با هلیکوپتر در سطح جزیره پخش شد. در بخش‌های مختلف جزیره به این درختان معدود با تنه‌های به هم پیچیده برمی خورید. جبیرها که از ابتدا در جزیره نبوده‌اند و همراه انسان‌ها پا به آن گذاشته‌اند در سایه این درختان و در بخش‌های مرکزی جزیره که بوته‌های انبوه‌تری دارند آزادانه زندگی می‌کنند.

برکه‌های طبیعی ایجاد شده از باران، آبخور این موجودات زیبا هستند اما چشمه یا منبعی برای آب شیرین در جزیره وجود ندارد و آب آشامیدنی تصفیه شده از بندرعباس به آن آورده می‌شود.

سبک زندگی در هرمز: شهر هرمز با جمعیتی نزدیک به 6000 نفر برای آنها که از کلان شهرها سفر می‌کنند همانند یک محله به نظر می‌رسد که در یکی دو ساعت می‌توان آن را گشت. تا همین اواخر، اقتصاد هرمز وابسته به فروش خاک سرخ بود و اهالی جزیره از معدن آن سهم داشتند. معدن خاک سرخ هرمز بعد از اسپانیا بیشترین خلوص این کانی را در جهان دارد و دارای ارزش بسزایی است که برای مصارف صنعتی و آرایشی برداشت می‌شود. رنگ اخرایی موجود در ضدزنگ برای سازه‌های آهنی و صنایع سرامیک‌سازی از همین خاک تهیه می‌شود. خوشبختانه برای حفاظت از این منبع ارزشمند مدتی است استخراج و خام‌فروشی آن متوقف شده است. نمک آبی و سنگ لاشه معادن دیگر موجود در جزیره هستند.

ماهی‌گیری شغل اصلی اهالی هرمز است و در این جزیره زنان ماهی‌گیر نیز در کنار مردان به صید می‌پردازند. تولیدات هنرهای دستی از جمله سوزن‌دوزی، توربافی و حصیربافی بخش دیگری از اوقات روزانه مردان و زنان را به خود اختصاص می‌دهد.

شهر هرمز امکانات محدودی دارد و بیشتر شبیه یک روستای بزرگ است. کیفیت بهداشت و زندگی ساکنان چندان بالا نیست و هیچ تناسبی با زندگی اهالی جزیره‌ بزرگ همسایه یعنی قشم ندارد. به‌‌تازگی با ورود قابل توجه گردشگران و برقراری ترددهای دریایی مرتب از بندرعباس و قشم، اقتصاد گردشگری بر زندگی اهالی جزیره تاثیر گذاشته است. تعدادی از اهالی در پاسخ به نیازهای گردشگران در قالب راهنماراننده، گردانندگان اقامتگاه بومگردی، کافه، رستوران‌ و فروشگاه‌های محلی مشغول به فعالیت هستند؛ اما تا آبادانی دوباره هرمز راه درازی در پیش است که جز با سیاستگذاری برای توسعه پایدار گردشگری این جزیره امکان‌پذیر نیست.

در گشتی کوتاه میان کوچه‌های هرمز آنچه به چشم‌تان خواهد آمد زیبایی لباس‌های بومی و نقاب‌های رنگارنگ زنان و دشداش‌ و عمامه مردان ماهی‌گیر است. زیبایی‌های زندگی بومی چنان در این جزیره حفظ شده است که هر مسافری دوست دارد زمانی هرچند کوتاه را در آرامش هرمز زندگی کند. در روزگاری که دنیای مدرن همه‌ی ما را به سبک زندگی شبیه به هم سوق می‌دهد و زیبایی‌های بومی را از زندگیمان محو می‌کند امیدواریم اهالی شهر هرمز در نگاه و رفتار ما مسافران، احترام و ستایش نسبت به خود را احساس کنند تا بیشتر به حفظ سنت‌های خود تشویق شوند.

58718076 344136759576482 1042118867620824698 n 300x190 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

کمی تامل

با مطرح شدن جزیره هرمز به عنوان یکی از مقاصد گردشگری معضلات جدیدی گریبانگیر این جزیره شده است. نبود زیرساختهای شهری و عدم وجود مکانیزم جمع آوری زباله در جزیره موجب شده تا زباله های به جا مانده از گردشگران طبیعت بکر و دست نخورده جزیره را با بحران روبرو کند. یکی از موضوعات مهم در حفظ محیط زیست، پسماندهای شهری و روستایی است که حاصل شیوه های زندگی و مصرف است که البته جزیره هرمز در این مورد هنوز به راه حل نهایی دست نیافته و هنوز حجم زیادی از پسماندها و زباله های  شهری در دشت ها و مناطق دفن می شوند.

این در حالی است که این شیوه مخاطراتی برای محیط ایجاد می کند و علاوه بر آلوده کردن خاک، منابع آب را نیز آلوده خواهد کرد و در زمانی که جزیره هرمز یک منطقه گردشگری است  آلوده شدن آنها مشکلات زیادی برای بازدیدکنندگان از این جزیره  ایجاد می کند.

با گشت زدن در برخی از مناطق جزیره هرمز، آلودگی های زیست محیطی بیشتر ملموس می شود و در گوشه این طبیعت بکر و دست نخورده مملو از زباله هایی است که سالهاست بدون توجه به دفن اصولی رها شده و شیرابه های آنان در زمین  نفوذ می کند و موجب آلودگی محیط زیست می شود.

لذا خواهشمندیم در حفظ و نگهداری این طبیعت بکر کوشا باشید.

954625 300x225 - جزیره هرمز رنگین کمان خلیج فارس Hormuz Island

از دیگر جاذبه های جزیره قشم